Węglany są bardzo ważną i liczna grupą minerałów. Często towarzyszą złożom rudnym lub same stanowią źródło ważnych metali. Anion (CO3)- tworzy w węglanach połączenia z kationami metali takich jak magnez, żelazo, wapń, cynk, mangan, ołów, miedź, a niekiedy także z anionami dopełniającymi - (OH)-, (Cl)-. Najważniejszymi przedstawicielami węglanów są: kalcyt, dolomit, syderyt i magnezyt.
KALCYT
CECHY MAKROSKOPOWE
- Postać występowania kalcyt krystalizuje w układzie trygonalnym
- Pokrój kryształów kryształy dobrze wykształcone, nieraz znacznych rozmiarów, odznaczające się bogactwem postaci
- Barwa najczęściej bezbarwny, biały, szary, brunatny lub rozmaicie zabarwiomy przez domieszki chemiczne i mineralne
- Połysk szklisty
- Rysa biała
- Twardość 3,0 - wzorcowa w skali Mohsa
- Łupliwość doskonała
- Gęstość 2,6-2,8 g/cm3
- Inne właściwości silnie burzy z 10% HCl
WYSTĘPOWANIE
Kalcyt (CaCO3) jest ważnym minerałem skałotwórczym. Tworzy on bardzo urozmaicone formy skupień. Oprócz skupień ziarnistych, zbitych i włóknistych występują formy naciekowe - stalaktyty i stalagmity. Minerał ten jest głównym składnikiem osadowych skał wapiennych, pochodzenia zarówno organicznego jak i chemicznego i detrytycznego. Obecny jest w złożach żyłowych pochodzenia hydrotermalnego. W grupie skał metamorficznych stanowi podstawowy składnik marmurów. W glebach kalcyt odgrywa również bardzo istotną rolę, wpływając na szereg ich właściwości (przede wszystkim przedziwdziała zakwaszaniu gleb, działa również strukturotwórczo). W warunkach klimatu humidowego (charakteryzującego się przewagą opadów nad parowaniem) kalcyt jest łatwo wypłukiwany w głąb profilu glebowego, ze względu na łatwą rozpuszczalność w roztworze kwasu węglowego. W klimacie aridowym (suchy klimat stepów, półpustyń i pustyń) dochodzi do nagromadzenia dużych jego ilości w górnych poziomach profilu glebowego.
DOLOMIT
CECHY MAKROSKOPOWE
- Postać występowania dolomit krystalizuje w układzie trygonalnym
- Pokrój kryształów kryształy romboerdyczne
- Barwa biała, szara, żółtawa, brunatna aż do prawie czarnej, w zależności od domieszek
- Połysk szklisty lu perłowy
- Rysa biała
- Twardość 3,5-4,0
- Łupliwość doskonała
- Gęstość 2,85-2,95 g/cm3
- Inne właściwości burzy z 10% HCl po sproszkowaniu lub po podgrzaniu kwasu
WYSTĘPOWANIE
Dolomit (Ca,Mg(CO3)2) jest solą podwójną MgCO3 ∙ CaCO3, prawie zawsze zawierającą domieszki żelaza, czasem również cynku, niklu i kobaltu. Jest on głównym składnikiem skał o tej samej nazwie tj. dolomitów, a także marmurów dolomitowych (zob. marmury). Znany jest ponadto z żyłowych utworów hydrotermalnych.
SYDERYT
CECHY MAKROSKOPOWE
- Postać występowania syderyt krystalizuje w układzie trygonalnym
- Pokrój kryształów rzadko tworzy kryształy romboerdyczne, niewielkie
- Barwa w stanie świeżym żółtawoszara, w stanie zwietrzałym - brunatna
- Połysk szklisty lub perłowy
- Rysa biaława
- Twardość 3,5-4,5
- Łupliwość doskonała
- Gęstość 3,7-3,9 g/cm3
- Inne właściwości po sproszkowaniu silnie burzy z kwasem solnym
WYSTĘPOWANIE
Syderyt (FeCO3) jest ważną rudą żelaza, o zawartości tego pierwiastka około 48,3%. Występuje w skupieniach drobnokrystalicznych, zbitych. Jest obecny w skałach osadowych, w pęcherzach pogazowych skał wulkanicznych, żyłach pochodzenia hydrotermalnego. Może także tworzyć konkrecje i pokłady w utworach pochodzenia sedymentacyjnego i torfach.
MAGNEZYT
CECHY MAKROSKOPOWE
- Postać występowania magnezyt krystalizuje w układzie trygonalnym
- Pokrój kryształów rzadko tworzy kryształy
- Barwa bywa bezbarwny, biały, czasem brunatny lub czerwonawy, w dależności od domieszek (głównie żelaza)
- Połysk szklisty
- Rysa biała
- Twardość 4,0-4,5
- Łupliwość doskonała
- Gęstość 3,0 g/cm3
- Inne cechy po sproszkowaniu silnie burzy z kwasem solnym
WYSTĘPOWANIE
Magnezyt (MgCO3) występuje w skałach osadowych, dolomitach, a także w postaci żył w zwietrzałych skałach serpentynitowych. Magnezyt wypalony służy do wyrobu materiałów ogniotrwałych, specjalnych cementów i izolatorów elektrycznych, znajduje również zastosowanie w przemyśle papierniczym.